Odszedł Ryszard Kozłowski. Twórca pomników Katyńskiego i Piłsudskiego z Józefowa miał 93 lata

W niedzielę 2 sierpnia w wieku 93 lat zmarł Ryszard Kozłowski, wybitny rzeźbiarz urodzony w Otwocku. Artysta, który przez dekady kształtował krajobraz polskich miast, pozostawił po sobie dzieła o fundamentalnym znaczeniu dla lokalnej tożsamości, w tym pomnik Katyński w Otwocku i pomnik marszałka Józefa Piłsudskiego w Józefowie. Jego śmierć to ogromna strata dla środowiska artystycznego i wszystkich mieszkańców powiatu otwockiego.

Ryszard Jan Kozłowski urodził się w 1933 roku w Otwocku. Swoją artystyczną drogę rozpoczynał w legendarnym Państwowym Liceum Technik Plastycznych w Zakopanem, gdzie był uczniem Antoniego Kenara, a następnie kontynuował naukę na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Przez całe życie tworzył zarówno kameralne portrety, jak i monumentalne rzeźby pomnikowe, które można podziwiać nie tylko w Polsce, ale i na innych kontynentach.

Pasja, która stała się życiem

Sam artysta z pokorą i ogromnym zaangażowaniem mówił o swojej pracy. W 2018 roku, odbierając Nagrodę Marszałka Województwa Mazowieckiego, zdradził, co było motorem napędowym jego twórczości. Wskazał na dwie najważniejsze wartości w swoim życiu, które nieustannie ze sobą konkurowały o jego czas i uwagę.

W moim życiu były dwie największe miłości – rodzina i rzeźba. Każda z nich „zazdrości” drugiej czasu, jaki jej poświęcałem. Tworzyłem z potrzeby wyrażania emocji i przeżyć, a siłą napędową mojej pracy zawsze była miłość – do bliskich i do sztuki.

Ryszard Kozłowski, rzeźbiarz

Ta deklaracja doskonale oddaje charakter artysty, który w swojej twórczości łączył głęboki humanizm z niezwykłą wrażliwością na otaczający świat. Jego rzeźby nie są jedynie formą, ale przede wszystkim nośnikiem emocji i historii, które opowiadał za pomocą kamienia i brązu.

Dorobek, który zdobi miasta Polski i świata

Lista realizacji Ryszarda Kozłowskiego jest imponująca i obejmuje dzieła o zasięgu lokalnym, ogólnopolskim oraz międzynarodowym. Jego prace na stałe wpisały się w krajobraz wielu miejscowości, stając się ich wizytówkami i punktami odniesienia dla mieszkańców. Do najważniejszych realizacji artysty należą:

• pomnik Katyń 1940 w Otwocku – centralna rzeźba powstała z inicjatywy Stowarzyszenia Klub Twórczego Myślenia, według projektu artysty;
• pomnik marszałka Józefa Piłsudskiego w centrum Józefowa;
• pomnik Ignacego Domeyki w Coquimbo w Chile;
• pomnik Fryderyka Chopina w Radomiu;
• fontanna Syrenka w Warszawie;
• rzeźba „Wyjęty z ziemi” w Łodzi;
• płaskorzeźba Stanisława Kruszewskiego na budynku ICSiR w Józefowie;
• popiersia Adama Mickiewicza w Wilnie oraz Michała Elwiro Andriollego w Otwocku.

Kozłowski był również autorem medalu „Portula in Mundum” (Furtka na Świat), honorowej nagrody przyznawanej przez Towarzystwo Przyjaciół Józefowa. Jego prace znajdują się w prestiżowych kolekcjach muzealnych, m.in. w Muzeum Warszawy, Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, Muzeum Sportu i Turystyki, Muzeum Tatrzańskim w Zakopanem oraz Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi. Rzeźby jego autorstwa zdobią także Zakopane, Ustkę i Pabianice.

Odznaczenia i tytuły honorowe

Ogromny wkład Ryszarda Kozłowskiego w rozwój polskiej kultury został doceniony przez wiele instytucji państwowych i samorządowych. Artysta otrzymał szereg prestiżowych wyróżnień, które potwierdzają jego wyjątkową pozycję w świecie sztuki. Wśród najważniejszych odznaczeń znalazły się:

• srebrny medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” przyznany w 2018 roku przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego;
• Nagroda Marszałka Województwa Mazowieckiego za całokształt twórczej pracy;
• Srebrny Krzyż Zasługi;
• Złota Odznaka „za zasługi dla rozwoju rzeźby” przyznana przez Zarząd Główny Związku Artystów Rzeźbiarzy;
• otwocka „Złota Sosenka”;
• honorowy tytuł Ambasadora Otwocka.

Te liczne laury są świadectwem nie tylko artystycznego kunsztu, ale także ogromnego zaangażowania w życie lokalnej społeczności. Kozłowski swoją postawą i twórczością udowodnił, że sztuka może być mostem łączącym pokolenia i kształtować tożsamość miejsca.

Pożegnanie artysty i jego dziedzictwo

O śmierci rzeźbiarza poinformował Urząd Miasta Józefowa, z którym artysta był szczególnie związany. W oficjalnym komunikacie podkreślono jego zasługi dla miasta i wyjątkową rolę, jaką odegrał w kształtowaniu jego wizerunku. Słowa pożegnania płynące z urzędu są wyrazem uznania dla całego życia poświęconego sztuce.

Z głębokim smutkiem żegnamy Ryszarda Kozłowskiego – wybitnego rzeźbiarza, artystę i człowieka szczególnie zasłużonego dla Józefowa. Jego dzieła na stałe wpisały się w krajobraz naszego miasta.

Marek Banaszek, burmistrz Józefowa wraz z pracownikami Urzędu Miasta

Śmierć Ryszarda Kozłowskiego to moment refleksji nad rolą artysty w przestrzeni publicznej. Jego pomniki i rzeźby to nie tylko elementy dekoracyjne, ale przede wszystkim nośniki pamięci i wartości, które kształtują świadomość kolejnych pokoleń. Dla mieszkańców Otwocka i Józefowa jego dzieła są namacalnym dowodem na to, że lokalna społeczność może wydać na świat artystów o międzynarodowej randze.

Artysta pozostawił po sobie bogatą spuściznę, która będzie przypominać o jego talencie i wrażliwości. Jego prace, rozsiane po całym świecie, stanowią trwały pomnik jego życia i twórczości. Informacje o śmierci artysty przekazał Urząd Miasta Józefowa.