Premier Tusk w Wieluniu: „Nienawiść i pogarda prowadzą do zła”. Apel do uczniów na start roku szkolnego

Lekcja historii i moralny kompas na nowy rok szkolny

W 1 września 2026 r. premier Donald Tusk wziął udział w inauguracji roku szkolnego 2026/2027 w Zespole Szkół nr 1 w Wieluniu. To nie był przypadkowy wybór – miasto, które jako pierwsze padło ofiarą niemieckich nalotów w 1939 r., stało się symbolicznym miejscem rozmowy o odpowiedzialności, pamięci i przyszłości. Szef rządu podkreślił, że data ta łączy dwa ważne doświadczenia: radość z nowego początku i refleksję nad tragedią wojny.

Premier zapalił znicz przy pomniku ofiar września 1939 roku i rozmawiał z panią Anielą oraz panem Eugeniuszem – świadkami bombardowania miasta. Ich relacje to żywa lekcja historii, która – jak mówił Tusk – powinna być dla kolejnych pokoleń moralnym kompasem. W swoim wystąpieniu zwrócił uwagę, że pamięć o wojnie to nie tylko znajomość dat, ale umiejętność odróżniania dobra od zła i rozpoznawania zagrożeń, zanim doprowadzą do tragedii.

„1 września łączy dwa ważne doświadczenia - radość z rozpoczęcia nowego roku szkolnego oraz pamięć o wybuchu II wojny światowej. Dziś powinniśmy w każdej szkole pamiętać, że nienawiść, pogarda, przemoc, agresja prowadzą do zła”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Wieluń – uśpione i bezbronne miasto – został zaatakowany przez III Rzeszę wczesnym rankiem 1 września 1939 r. Naloty pochłonęły co najmniej 1200 ofiar, a centrum miejscowości zniszczono w 90 procentach. Choć Westerplatte jest bardziej utrwalone w świadomości zbiorowej, to właśnie Wieluń bywa nazywany pierwszym celem niemieckiej agresji. Premier zaznaczył, że spór o to, gdzie dokładnie zaczęła się wojna, ma drugorzędne znaczenie – ważniejsze jest, by wyciągać wnioski z przeszłości.

Apel do młodzieży: szacunek i reagowanie na przemoc

Donald Tusk zwrócił się bezpośrednio do uczniów, podkreślając, że to od ich codziennych postaw zależy, czy Polska pozostanie bezpiecznym i wolnym krajem. Wskazał na rosnący problem przemocy w polskich szkołach, również o podłożu narodowościowym. Premier zaapelował o wzajemny szacunek, respektowanie odmiennych opinii i pomoc słabszym – to, jego zdaniem, najpiękniejsza lekcja wychowania obywatelskiego.

„Bardzo Was proszę, szanujcie się nawzajem, respektujcie swoje opinie, szanujcie nauczycieli, kłóćcie się z nimi, kiedy czujecie, że macie rację. Pomyślcie przynajmniej raz w tygodniu o tych, którzy potrzebują Waszej pomocy i postarajcie się im pomóc. To jest najpiękniejsza lekcja wychowania obywatelskiego”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier przypomniał, że młode pokolenia nie doświadczają dziś dramatów swoich przodków, ale to nakłada na nich szczególną odpowiedzialność. „To, w jaki sposób traktujecie swoich rówieśników, to, jak reagujecie na przemoc, na agresywną głupotę ma wielkie znaczenie” – mówił. Jego słowa wpisują się w szerszy dyskurs o kondycji młodzieży i potrzebie budowania wspólnoty opartej na empatii.

Wystąpienie premiera spotkało się z dużym odzewem wśród nauczycieli i dyrektorów szkół, którzy od lat alarmują o rosnącej skali hejtu i agresji wśród uczniów. Eksperci podkreślają, że apel szefa rządu może stać się impulsem do wprowadzenia w szkołach programów antyprzemocowych i zajęć z zakresu edukacji obywatelskiej.

Co to oznacza dla uczniów i nauczycieli w Otwocku?

Choć wydarzenie miało miejsce w Wieluniu, przesłanie premiera jest uniwersalne i dotyczy także społeczności szkolnej w Otwocku. Lokalne szkoły – jak Zespół Szkół nr 1 czy Szkoła Podstawowa nr 12 – od lat mierzą się z wyzwaniami wychowawczymi, a apel o reagowanie na przemoc może być impulsem do wzmocnienia działań profilaktycznych. W kontekście rosnącej liczby incydentów o podłożu narodowościowym również w województwie mazowieckim, słowa premiera nabierają szczególnego znaczenia.

Otwockie placówki mogą czerpać z przykładów ogólnopolskich kampanii, takich jak „Szkoła bez przemocy”, ale także wprowadzać własne inicjatywy – warsztaty z zakresu komunikacji bez agresji, zajęcia integracyjne czy spotkania ze świadkami historii. Pamięć o II wojnie światowej, którą tak mocno zaakcentował premier, to także okazja do organizowania lokalnych obchodów rocznicowych i lekcji muzealnych w miejscach takich jak Muzeum Ziemi Otwockiej.

Dla uczniów z Otwocka ważne jest, by pamiętać, że ich codzienne wybory – w klasie, na podwórku czy w internecie – budują lokalną wspólnotę. Reagowanie na przemoc, szacunek dla odmienności i pomoc słabszym to wartości, które mogą być rozwijane w każdej szkole, niezależnie od wielkości miasta. To także element budowania tożsamości i bezpieczeństwa, które w historii naszego regionu miały wymiar szczególnie dramatyczny – wystarczy wspomnieć o tragicznych losach żydowskich mieszkańców Otwocka w czasie okupacji.

Fakty i liczby, które warto zapamiętać

• 1 września 1939 r. – niemiecki atak na Wieluń
• 1200 ofiar – bilans nalotów na miasto
• 90% – stopień zniszczenia centrum Wielunia
• 2026/2027 – rok szkolny zainaugurowany przez premiera
• Zespół Szkół nr 1 w Wieluniu – miejsce inauguracji

Premier zakończył swoje wystąpienie, nie pozostawiając wątpliwości, że najważniejsza jest profilaktyka i budowanie postaw, które zapobiegną eskalacji zła. Jego słowa – choć skierowane głównie do młodzieży – są wezwaniem dla całego społeczeństwa, by nie być obojętnym na krzywdę drugiego człowieka. To przesłanie, które w Otwocku może znaleźć podatny grunt, zwłaszcza w kontekście lokalnych inicjatyw społecznych i edukacyjnych.